Leestips: 25 x taal en meertaligheid in onderwijs

(Dit artikel uit 2023 kreeg een uitgebreide update in augustus 2026)

Het nieuwe schooljaar staat zo stilaan weer voor de deur, en hoewel dat voor sommigen misschien een spijtige zaak is, zie ik op Facebook, Instagram of LinkedIn ook veel enthousiastelingen die klaar zijn om uit de startblokken te schieten. Mocht je ook zo’n leraar zijn die nu al begint warm te lopen, dan kan ik je aanraden om de komende tijd even in het steeds ruimer wordende gamma aan onderwijsboeken te duiken – kwestie van goed voorbereid aan de start te komen in september. En waarom zou je je dan niet meteen eens verdiepen in taal, taalbeleid en meertaligheid?

Het belang van taal voor een sterke onderwijsloopbaan en succesvolle deelname aan de samenleving valt immers niet te onderschatten, maar met meer leerlingen dan ooit die thuis andere talen spreken dan het Nederlands, wordt het ook steeds belangrijker om goed na te denken over een sterk taalbeleid dat recht doet aan de volledige taalrepertoires van de leerlingen en naast het Nederlands ook al die andere talen positief benadert én actief benut. Inzetten op meertaligheid is immers zo belangrijk, zoals je uit eerdere posts op deze blog (hier en hier bijvoorbeeld) al wel kon opmaken.

Voor wie nu helemaal overtuigd is maar even niet weet waar te beginnen: hieronder vind je maar liefst 25 boekentips die je wel even zoet zullen weten te houden. Warm aanbevolen lectuur! Zelf ook nog een ultieme tip? Laat het me dan zeker weten.

1. ‘Meertalig’

Viorica Marian – Ambo Anthos – 2023

In Meertalig neemt de Amerikaanse taalwetenschapper Viorica Marian (Northwestern University) je mee in de wondere wereld van meertaligheid. Hoofdstuk na hoofdstuk laat ze op een onnavolgbare manier zien hoeveel voordelen er wel niet verbonden zijn aan meer dan één taal spreken of begrijpen. Alles wordt onderbouwd met wetenschappelijke studies, maar Marians verhalende vertelstijl weet op een uitstekende manier het evenwicht te bewaren tussen gedetailleerde wetenschappelijke informatie en persoonlijke anekdotes. Marian is immers ervaringsdeskundige: ze groeide op in Moldavië en verhuisde later naar de VS voor haar studies. Speciaal voor de Nederlandse vertaling van het boek schreef ze een nieuw voorwoord, waarin ze haar liefde voor het Nederlands – haar man komt trouwens uit Nederland – niet onder stoelen of banken steekt.

2. ‘Antwoorden op veelgestelde vragen over omgaan met meertaligheid in het onderwijs in het Nederlandse taalgebied’

Anna de Graaf, Steven Delarue en Kevin De Coninck – 2019 – hier gratis te downloaden

Zonder twijfel de minst catchy titel in het rijtje, maar geef toe: je weet wel meteen waar het precies over zal gaan. In dit kennisdossier krijgen 24 veelgestelde vragen van beleidsmakers, onderwijsprofessionals en ouders rond meertaligheid en onderwijs een antwoord. Die vragen werden voorgelegd aan 8 gereputeerde taalwetenschappers uit Nederland en Vlaanderen, die elk vanuit hun kennis en expertise input aanleverden. Onder begeleiding van de Taalunie verwerkten de redacties van Meertaligheid.be en Meertalig.nl die input tot coherente antwoorden op alle vragen, met verwijzingen naar relevante wetenschappelijke literatuur.

3., 4. & 5. De reeks ‘Volop Taal’, ‘Voluit Taal’ en ‘Boordevol Taal’

Mariet Schiepers, Sarah Slabbaert & Pandora Versteden (red.), met medewerking van Ine Callebaut, Jona Hebbrecht, Els Moonen, Elena Schutjes, Saskia Timmermans, Christel Truyts, Jan T’Sas, Tinneke van Bergen, Anouk Vanherf, Tine Van Houtven en Iris Vansteelandt – Owl Press – 2020, 2022, 2025 (herwerkte editie)
Mariet Schiepers, Bert Zurings, Pandora Versteden, Steven Delarue, Heleen Rijckaert, Barbara Axters, Tamara Bollaert, Liesbeth Ghesquière, Maarten Van Nieuwenhove, Kim Willems – Owl Press – 2022, 2026 (herwerkte editie)
Mariet Schiepers, Pandora Versteden, Ellen Smits, Jozefien Loman, Ilse Aerden, Marlies Algoet, Eline Bernaerts, Ingeborg Landuyt, Matthias Lefebvre, Liesbet Moeyaert, Kim Op de beeck, Alida Pierards, Els Plessers, Liselotte Vandenbussche – Owl Press – 2024

Ambitieus, inclusief, geïntegreerd en taalkrachtig taalonderwijs Nederlands, op maat van de kansen en uitdagingen van de 21ste eeuw: dat is de insteek van deze drie handboeken voor didactiek Nederlands, verschenen bij Owl Press. Het recept is telkens hetzelfde: het Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven) werkt samen met experten in het veld, vaak verbonden aan lerarenopleidingen. Die combinatie van theoretische én praktische expertise zorgt voor drie sterke pedagogisch-didactische handleidingen voor (toekomstige) leraren in het lager onderwijs (Volop Taal), het kleuteronderwijs (Boordevol Taal) en de eerste twee graden van het secundair onderwijs (Voluit Taal). De handboeken krijgen geregeld een vernieuwde versie, waarin aandacht is voor de nieuwste trends en onderzoeksresultaten in het onderwijs. Ook meertaligheid en meertalige taalontwikkeling krijgen steevast veel aandacht in een apart hoofdstuk – voor Voluit Taal schreef ik er zelf aan mee.

6. & 7. ‘Talenbewust lesgeven’ en ‘Talenbewust lesgeven in het vo en mbo’

Joana Duarte, Mirjam Günther, Fauve De Backer, Carolien Frijns en Babs Gezelle Meerburg (red.) – Uitgeverij Coutinho – 2022
Catherine van Beuningen, Daniela Polisenska, Mirjam Günther en Joana Duarte (red.) – Boom – 2026

‘Elke leraar is een taalleraar’, oreerde Frank Vandenbroucke lang geleden, toen hij nog minister van Onderwijs was. Dat is (uiteraard) niet zo, maar elke leraar zou wél een talenbewuste leraar moeten zijn. Als talenbewuste leraar speel je in op de taalnoden en -kansen van leerlingen in je klas, zodat ze zich kunnen ontwikkelen tot trotse en bekwame taalgebruikers. Aan de slag gaan met talige diversiteit in de klas, op een positieve en ondersteunende manier, vormt daar een belangrijk onderdeel van. Hoe je dat precies doet, dat talenbewust lesgeven, dat ontdek je in deze twee boeken. Dankzij een uitgebreide auteursploeg vol expertise, aangevuld met een bekwame redactieploeg, zijn zowel ‘Talenbewust lesgeven’ (voor het basisonderwijs) als ‘Talenbewust lesgeven in het vo en mbo’ (voor het secundair onderwijs) absolute aanraders, waarin aandacht is voor theorie en praktijk. Je krijgt ook veel praktische tips mee voor in de klas, al is een vertaalslag van de Nederlandse naar de Vlaamse context soms wel nodig – zeker in het boek voor het voortgezet onderwijs is de auteursploeg hoofdzakelijk Nederlands.

8. & 9. ‘Taal op school’ en ‘Taal in de basisschool’

Kris Van den Branden en Marieke Vanbuel – Pelckmans – 2023
Kris Van den Branden en Marieke Vanbuel – Pelckmans – 2024

Nog zo’n mooi tweeluik, maar dan rond taalbeleid: Taal op school en Taal in de basisschool beantwoorden allebei een heleboel veelgestelde vragen rond taalontwikkeling, taalonderwijs en taalbeleid. Daarmee vormen ze de opvolgers van Kris Van den Brandens vroegere handboeken taalbeleid voor het basis- en secundair onderwijs, die niet meer in dit lijstje opduiken maar wel bijzonder lezenswaardig blijven. Dankzij de samenwerking met Marieke Vanbuel, die enkele jaren terug promoveerde met een boeiende doctoraatsstudie rond taalbeleid op school, zijn de koppelingen naar de school- en klaspraktijk nog krachtiger en krijg je tal van concrete handvatten mee om werk te maken van een strategisch taalbeleid op school. De vraag-en-antwoordaanpak werkt bovendien zeer goed voor wie snel een compact antwoord zoekt op een specifieke vraag, of gewoon even vijf minuten over heeft om een kort stukje te lezen. Meteen de reden waarom ik die aanpak heb geadopteerd voor m’n eigen boek, dat je op het einde van dit lijstje nog zal zien opduiken.

10. ‘Meertaligheid: een troef!’

Sara Gielen en Ayse Isçi – Abimo – 2015

‘Inspirerend werken met meertalige kinderen op school en in de buitenschoolse opvang’, zo luidt de ondertitel, en inspirerend is inderdaad het kernwoord in dit boek, dat in 2016 werd bekroond met een Europees Talenlabel. De twee auteurs hebben beiden ruime expertise als het gaat over het inzetten op en benutten van meertaligheid op school en in de kinderopvang, en dat vertaalt zich in een kloek boek vol achtergrondinformatie, checklists, praktijkgerichte instrumenten en kijkwijzers. Op die manier kun je als leerkracht of schoolteam meteen aan de slag. De talenrijkdom van kinderen wordt in dit boek resoluut als een meerwaarde gezien, zoals de titel ook onmiskenbaar meegeeft: de thuistaal van meertalige kinderen is een bron voor het leerproces, en ook een krachtig startpunt om het Nederlands als schooltaal snel en efficiënt te verwerven. Op basis van de bevindingen van het Gentse Thuistaalproject, een wetenschappelijk onderzoeksproject dat de effecten van het benutten van thuistaal op school in kaart wou brengen, bieden de auteurs een duidelijk en helder kader, dat schoolteams toelaat om zelfstandig de nodige stappen te zetten richting een gedragen en positief talenbeleid.   

11. ‘Taal in de klas’

Jordi Casteleyn, Astrid Geudens, Kirsten Schraeyen, Helena Taelman, Marit Trioen, Mathea Simons, Tom F.H. Smits – LannooCampus – 2022

Een sterke(re) focus op taalontwikkeling in het Nederlands voor leerlingen die daar nood aan hebben, dat was de doelstelling van de Vlaamse regering toen die enkele jaren terug aan de Universiteit Antwerpen, Odisee en Thomas More de opdracht gaf om een wetenschappelijk onderbouwd taalintegratietraject te ontwerpen voor leerlingen die nood hebben aan taalsteun. Die opdracht mondde uit in de website www.taaltrajecten.be, waar je een goed uitgewerkte praktijkgids terugvindt met zes praktische bouwstenen om effectieve taaltrajecten op te zetten. Ook in het boek Taal in de klas vind je diezelfde zes bouwstenen terug, ondersteund door wetenschappelijke inzichten. Er is sterk evidence-informed gewerkt en de vele praktische voorbeelden zijn een grote troef, al zijn er wat mij betreft in dit hele project wel kansen blijven liggen om meer positieve aandacht te besteden aan meertaligheid en het inzetten op de thuistalen van leerlingen. Integratie (en dus ook taalintegratie) is immers geen assimilatie, maar tweerichtingsverkeer. Ga dus zeker met taaltrajecten aan de slag bij jou op school, als een handig kader, maar leg de andere leestips hieronder en hierboven er absoluut ook naast.

12. ‘De vliegtuigklas’

Carolien Frijns – Pelckmans Pro – 2018

Een boek zoals geen ander: in De vliegtuigklas combineert Carolien Frijns wetenschap en literatuur tot een krachtige tandem, die je laat zien hoe je een krachtige taalleeromgeving creëert op school en daarbij de handen in elkaar slaat met ouders. Het is een literair-professionele gids waarin laagdrempelige wetenschappelijke inzichten over taal leren, meertaligheid en een krachtig partnerschap met ouders worden afgewisseld met korte verhalen, miniatuurtjes die een klein, bijna voyeuristisch inkijkje geven in hoe het er op school en bij gezinnen thuis aan toegaat. Ze katapulteren je zo richting woonkamers van Turkstalige gezinnen, koffiemomenten in lerarenkamers, en de dromen van jonge en iets minder jonge mensen. Het zijn fictieve verhalen, maar ze voelen levensecht, omdat ze geïnspireerd zijn door de observaties die Frijns deed tijdens haar promotieonderzoek.  

13. ‘Talen die de school in komen’

Lidy Peters – Lannoo Campus – 2021

Met Talen die de school in komen krijg je een boek in handen van een auteur met decennia onderwijservaring, als intern begeleider en leraar. Lidy Peters doorspekt haar boek dan ook met tal van praktijkverhalen, casussen en reflecties. Dat is zonder meer een sterkte, want zo is dit boek voor veel leraren een feest van herkenning, en een weerspiegeling van Peters’ eigen pittige zoektocht in een onderwijslandschap in verandering. Alleen betekenen die worstelingen en omzwervingen ook dat het in Talen die de school in komen soms zoeken is naar een heldere structuur of een duidelijke rode draad. Ze probeert in haar boek wel héél veel te behandelen, waardoor je soms wat diepgang mist. Lees dit boek dus vooral als een herkenbaar praktijkverhaal, waarbij je een inleiding krijgt in een aantal thema’s en van dichtbij kunt zien hoe sterk ons onderwijs aan het veranderen is en waarom het zo belangrijk is om meertaligheid en diversiteit op een positieve manier te benaderen. Peters is immers op haar best wanneer ze uit haar eigen ervaringen put. Ze werkt momenteel ook aan een nieuw boek rond taalbeleid op school, waar ik bijzonder benieuwd naar ben.

14. ‘Het meertalige kind’

Marinella Orioni – SWP Uitgeverij – 2020

Net als een aantal andere boeken uit dit lijstje behoort ook het werk van Marinella Orioni stilaan tot het rijtje klassiekers in het genre. Samen met Meertalig opvoeden kreeg Het meertalige kind enkele jaren terug een opfrisbeurt, maar de doelstelling van het boek bleef volledig dezelfde: een laagdrempelig vertrekpunt bieden voor leraren (en anderen) die voor het eerst met meertaligheid worden geconfronteerd, of nog met grote vragen zitten over hoe meertaligheid zich bij kinderen manifesteert en hoe hun taalontwikkeling er precies uitziet. Het boek bestaat uit drie delen. Het eerste deel geeft een beknopte stand van zaken rond meertaligheid, waarbij tal van vooroordelen en hardnekkige misverstanden uit de weg worden geruimd. In het tweede deel verlegt Orioni de focus naar het meertalige kind zelf. Welke rol speelt taal? Hoe verloopt de meertalige taalontwikkeling? Hoe ziet het meertalige brein eruit? En hoe zit het met de multiculturele identiteit, meertalige woordenschat en het vermengen van talen? Tot slot is er deel drie, waarin het meertalige kind en zijn voortdurende interactie met de samenleving centraal staan: thuis, in de voorschoolse opvang, op school en bij de logopedist.

15. ‘Haal meer uit meertaligheid’

Lore Van Praag, Sven Sierens, Orhan Agirdag, Peter Lambert, Stef Slembrouck, Piet Van Avermaet, Johan Van Braak, Piet Van de Craen, Kris Van den Branden, Koen Van Gorp en Mieke Van Houtte (red.) – Acco – 2016

In de jaren 2000 en 2010 gebeurde er in Vlaanderen erg veel wetenschappelijk onderzoek rond meertaligheid in het basisonderwijs. Het interuniversitaire Validiv-project, dat tussen 2012 en 2015 liep, is daar een mooi voorbeeld van. Binnen Validiv – voluit Valorising Linguistic Diversity in Multiple Contexts of Primary Education – werden instrumenten ontwikkeld waarmee de bestaande taaldiversiteit in het Vlaamse en Brusselse basisonderwijs volop benut kon worden. Naast dat ‘valorisatiedeel’ was er ook een wetenschappelijk luik in het Validiv-project, waarin niet alleen onderzocht werd hoe effectief de ontwikkelde instrumenten waren, maar ook wat de bepalende factoren en de gevolgen waren van het al dan niet benutten van taaldiversiteit in de basisschool. De onderzoekers deden daarvoor kwantitatief en kwalitatief onderzoek in een 60-tal scholen in Brussel, Gent en de Limburgse mijngemeenten, en kwamen daarbij tot interessante conclusies en inzichten, die in dit boek samengebracht worden. Een verrassend dun boekje, barstensvol informatie.

16. ‘Kleuterleerkracht 2.0’

Eva Dierickx en Astrid Koelman – Academia Press – 2025

Wat doe je als je niet meteen het naslagwerk vindt waar je naar op zoek bent? Dan schrijf je het toch gewoon zelf, dachten lerarenopleider Eva Dierickx en kleuterleerkracht Astrid Koelman enkele jaren terug. Zo kwam Kleuterleerkracht tot stand, een verrassend veelzijdig boek over sterk kleuteronderwijs, met zowel aandacht voor wetenschappelijk onderzoek als voor verhalen uit de school- en klaspraktijk. Het bleek meteen een voltreffer, en sinds vorig jaar is er Kleuterleerkracht 2.0, dat vooral verder gaat op de ingeslagen weg: nóg meer praktische tips voor in de klas, nóg meer onderzoek op leraarniveau, en een nóg (iets) dikker boek voor op je nachtkastje. Taal is daarbij als thema nooit ver weg. Mijn conclusie blijft bij de 2.0-versie trouwens net dezelfde als bij het vorige boek: elke kleuterleerkracht (in spe) moet dit boek gelezen hebben.

17. ‘Flexibele leerwegen voor meertalige nieuwkomers’

Machteld Vandecandelaere – Lannoo Campus – 2020

Toen ik enkele jaren terug ook al eens een lijstje samenstelde met leestips rond taal en meertaligheid in het onderwijs, zette ik dit boek er ook tussen, terwijl het toen nog niet eens was verschenen. M’n vertrouwen in Machteld Vandecandelaere bleek volledig gerechtvaardigd: met dit boek laat ze overtuigend zien hoe een aanbod op maat (‘flexibele leerwegen’) voor nieuwkomers vorm kan krijgen. Hoe ziet het wettelijk kader eruit? Wat mag en wat mag niet? En hoe pakken scholen die flexibele leertrajecten concreet aan? Daar krijg je in dit boek een antwoord op. Zeker nu het aantal nieuwkomers – in het boek wordt trouwens bewust (en terecht) niet van anderstalige maar van meertalige nieuwkomers gesproken – op korte tijd sterk is gestegen, wordt het des te belangrijker om ook aan hen maximale ontwikkelings- en ontplooiingskansen te bieden. Enkel zo wordt de onderwijsloopbaan van de gemiddelde nieuwkomer er niet eentje van zittenblijven, heroriëntering en schooluitval – zeker nu er zo hard wordt geknipt in de uren voor vervolgschoolcoaching – maar van sterke ondersteuning, krachtig taal leren en inspelen op competenties, interesses en ambities.

18. ‘Taal leren’

Koen Jaspaert en Carolien Frijns (red.) – Lannoo Campus – 2017

Taal leren verscheen kort na het voortijdige overlijden van Koen Jaspaert, wiens geest onmiskenbaar in het boek aanwezig is. Jaspaert stond steevast voor taalonderwijs dat de (tweede)taalverwerving van kinderen, jongeren en volwassenen maximaal stimuleert, en het is dan ook niet toevallig dat het boek opent met een visietekst van zijn hand, die de toon zet voor dit boek. De acht daaropvolgende hoofdstukken bieden niet alleen een staalkaart van recent wetenschappelijk onderzoek rond taalverwerving en taalontwikkeling, maar ook diverse praktijkvoorbeelden, tips en aanbevelingen voor beleidsmakers. De grote sterkte van het boek is dat het niet louter is gericht op het basisonderwijs, zoals dat in het meeste onderzoek naar taal en taalontwikkeling nog steeds het geval is, maar dat de blik breed wordt opengetrokken: van taalstimulering in de kleuterklas en leesplezier in het lager onderwijs over taalontwikkeling in het secundair onderwijs naar twee erg boeiende en lezenswaardige hoofdstukken over de NT2-klas in het volwassenenonderwijs. Het levert na de lectuur van Taal leren een vol hoofd op, maar ook een hoofd vol inspiratie en nieuwe perspectieven. Ideaal voor wie graag over het muurtje kijkt.

19. ‘How languages are learned’

Patsy Lightbown en Nina Spada – Oxford University Press – 2021 (vijfde editie)

How languages are learned is het enige boek in het Engels in dit lijstje, maar laat je daar zeker niet door afschrikken: dit boek is zonder twijfel qua schrijfstijl een van de meest toegankelijke en heldere werken die ik al over taal leren heb gelezen, en tegelijk is het een absolute autoriteit in het genre. Het boek brengt recent onderzoek samen met theorieën en kaders die intussen al hun kracht in onderwijs hebben bewezen, en neemt je mee doorheen zes goed opgebouwde hoofdstukken die je stapsgewijs alles vertellen over tweedetaalverwerving en hoe je daarmee op school en in de klas aan de slag kunt.

20. ‘Handboek taalgericht vakonderwijs’

Maaike Hajer en Theun Meestringa – Boom – 2026

Nog zo’n klassieker, dit Handboek taalgericht vakonderwijs. De eerste editie verscheen al in 2004, en deze zomer kwam de vijfde editie uit. Kleine disclaimer: de boekcover die je hierboven ziet, is nog die van de vorige editie, want toen had ik nog niet door dat er alweer een nieuwe versie was (en ik was te lui om het nog aan te passen). In elk geval: om dit boek kun je niet heen als je met het kader ‘taalgericht vakonderwijs’ en zijn drie pijlers context, interactie en taalsteun aan de slag wil. Met dit boek verwerf je diepgaand inzicht in die drie pijlers en hoe je zo als leraar kunt inzetten op een taalgerichte vakdidactiek. Door taalsteun te bieden, veel interactiemogelijkheden te creëren en contextrijk onderwijs te geven, werk je als leraar niet enkel aan je vakdoelen, maar ook aan de taalontwikkeling van je leerlingen. Het Handboek taalgericht vakonderwijs koppelt de theorie op intelligente wijze aan de praktijk, en in deze nieuwe (vijfde) editie vind je tal van praktische voorbeelden om mee te nemen naar je klaspraktijk.

21. ‘Meertaligheid en onderwijs. Taalvriendelijk onderwijs in opmars’

Ellen-Rose Kambel, Orhan Agirdag & Emmanuelle Le Pichon-Vorstman (red.) – Boom – 2025

Deze opvolger van Meertaligheid en onderwijs (2018) zet de toon van z’n voorganger gewoon verder: een laagdrempelige combinatie van vlot geschreven theoretische hoofdstukken en persoonlijke bijdragen van meertalige sprekers zelf. Met name dat laatste blijf ik een sterkte vinden: in een zeventiental bijdragen vertellen ze over hun persoonlijke band met meertalig zijn en leven, met alle positieve en negatieve kanten. Die persoonlijke verhalen, uit alle hoeken van de samenleving, tonen des te meer waarom het zo belangrijk is om op school op een verwelkomende en stimulerende manier om te gaan. Nog een kracht in dit boek is trouwens het sterk internationale perspectief: naast het Nederlandse en Vlaamse onderwijs komt ook de aanpak rond meertaligheid in Suriname, Zweden, Friesland en de Caribische gebieden aan bod.

22. ‘Creatief met taal’

Annemarie van den Brink & Thea Scholten – Boom – 2024

Praktisch materiaal, dat is wat leraren me wellicht het meest vragen als ik met hen in gesprek ga over hun noden in de klas. Onderzoek is belangrijk, maar hoe pak je dat nu allemaal concreet aan in de les? Zeker als het gaat om meertaligheid en diversiteit tasten leerkrachten soms nog in het duister. Dat is precies waar dit boek hen tegemoet weet te komen: Creatief met taal biedt 40 lessen aan, die inzetten op taal in allerlei facetten. Er wordt gewerkt met rijke teksten, en leerlingen gaan actief aan de slag: ze lezen, schrijven, spreken en luisteren voortdurend, in samenhang. Perfect voor de basisschool, maar zeker ook bruikbaar in NT2- of OKAN-klassen.

23. ‘Onvertaalbaar’

Lisette Ma Neza – Academia Press – 2026

Ik was erbij in Gent, toen Lisette Ma Neza er enkele maanden terug dit boekje presenteerde, en de boekvoorstelling zindert nog altijd na. Onvertaalbaar is haar intieme zoektocht naar een eigen taal, vanuit de meertalige omgeving waarin ze opgroeide. Talen schuren, talen verbinden, talen botsen, ze verdelen en ze brengen samen, en dat alles weet ze als geen ander te vatten in dit kleine boekje. Opgroeien en leven in verschillende talen kan je soms kwetsbaar maken, maar is minstens ook even verrijkend, dus laten we het koesteren. Een aanrader om zelf te lezen, maar zeker ook om voor te lezen in de klas. Wedden dat je meertalige leerlingen of cursisten zich erin zullen herkennen, en dat het een boeiend gesprek op gang kan brengen?

24. ‘A is van Bij’ (en bij uitbreiding alle meertalige boeken)

Ellen Heck – Querido – 2022

Als voorlaatste tip een wat atypisch boek in dit lijstje, al was het maar omdat dit boek vooral op kinderen mikt, en niet zozeer op professionals. Laat dit meteen een uitnodiging zijn om eens te gaan grasduinen in elk ander meertalig (kinder)boek dat je in handen kunt krijgen – of je de taal in kwestie nu spreekt of niet. Meertaligheid is immers ook verwondering en schoonheid, al durven we dat al eens te vergeten. A is van Bij is alvast een prachtig geïllustreerd boek dat de kracht van meertaligheid nadrukkelijk in de verf zet. In dit mooie abc-boek vind je naast het Nederlands meer dan 60 andere talen terug, uit alle hoeken van de wereld. Zo is A in dit boek nu eens niét die van Aap, maar die van Bij, want in veel wereldtalen begint het woord voor Bij niet met een B, maar met een A. Denk maar aan het Turks (arı), het Portugees (abelha) of het Ojibwe (aamoo). Je kan het boek inzetten in de klas om nieuwe talen en woorden te ontdekken, en samen op zoek te gaan naar nog andere dieren en de woorden die je gebruikt om die aan te duiden. Wedden dat de thuistalen van de leerlingen in je klas een mooie aanvulling vormen op dit boek? 

25. ‘Meertaligheid in de klas. Veelgestelde vragen beantwoord’

Steven Delarue – Academia Press – 2025

Bescheiden genoeg om mezelf op het einde van dit lijstje vol topboeken te zetten, onbescheiden genoeg om m’n eigen boek als leestip naar voren te schuiven… zo zou je het wel ongeveer kunnen samenvatten. Intussen ondersteun ik al 10 jaar samen met m’n collega’s Gentse basis- en secundaire scholen rond taalontwikkeling, taalbeleid en meertaligheid, en die expertise vind je gebundeld in dit boek terug. 40 veelgestelde vragen krijgen er een compact, onderzoeksgebaseerd antwoord, met veel aandacht voor praktische tips voor de klas. Het boek werd goed onthaald, met veel positieve recensies én een nominatie voor ‘Onderwijsboek van het Jaar 2025’, dus ik ben ook zeer benieuwd wat jij ervan zal vinden. Laat het me zeker weten, met een mailtje of – waarom ook niet – op Goodreads 😉